Coğrafi Konum ve İklim

Categories: Kuzey Osetya.

Ara 30, 2015 // By:admin // No Comment

Kuzey Osetya-Alanya’nın Kuzey ve Güneyi arasındaki maksimum mesafe 130 kilometre; doğusu ile batısı arasındaki maksimum mesafe ise 120 kilometredir.
Kuzey Osetya-Alanya’nın güneyi tamamen dağlık olup, dağlar yüzölçümünün tahminen % 35-40’ını kaplamaktadır. % 20 si ormanlık, geriye kalan % 40-45”i ise tarıma elverişli arazidir.
Kuzey Osetya-Alanya’nın dağlarını iki bölümde inceleyebiliriz:
1- En güneyde ve en yüksek yerlerde çıplak kayalar ve buzullar bulunur. Buzullu Dağlar: Doğudan batıya doğru, Kazbek 5033m, Cimara 4780m, Şırğ Berzend 4146m, Adayıhoğ 4646m, Tepli 4423m, Vilpata 4638m, Karavgom 4363m, Labada 4314m.

2- Daha aşağıya doğru Alp tipi çayırlar, ladin, köknar ve çam ormanları; daha aşağıda yaprak döken meşe ve kayın ormanları; en aşağıda da çayır ve step bitkileri görülen kesim. Buzulsuz Dağlar: Doğudan batıya doğru, Şarlam 2867m, Ştolovaya 2993m, Çişin Hoğ 2823m, Trav Hoğ 2979m, Kion Hoğ 3420m, Vaza 3529m). Bu dağlar iç Osetya’ya yayılmışlardır.
Dağların hemen kuzeyinde başlayan düzlükler kuzeydeki Rus yoğun nüfuslu Mozdok rayonunda ovaya dönüşür ve Orta Terek Ovası içinde yer alır.
Düzlüklerdeki verimli topraklarda sulama ile tarım ve meyvecilik yapılır. Küçük ve büyük baş sürüler yazın yüksek çayırlara götürülür. Arıcılık ve berrak akarsu ve göllerde alabalık avcılığı yapılır. Yaban hayatı, belirli bölgeler oluşturularak koruma altına alınmıştır.

Kuzey Osetya-Alanya’nın geçitleri: Doğudan batıya doğru): Daryal (Daryan veya Arvıkonı) 2250m, Tırşı Efceg 3132m (Efceg İronca geçit demektir), Rukı Efceg 2996m, Cedoyı Efceg 3004m, Koşkı Efceg 3630m, Mamişonı Efceg 2828m, Gurcı Efceg, Gebe Efceg, Kırıvaşı Efceg. Bu geçitler Kafkas sıradağlarında olup en önemlileri Daryal Geçidi Gürcü askeri yolu üzerinde, Ruk Geçidi Kafkas ana yolu üzerinde olup 3660m uzunluğunda bir tünelle Kuzey Osetya’yı, Güney Osetya’ya bağlamıştır. Mamişon Geçidi, Oset askeri yolu üzerindedir.
Ayrıca İç Osetya’da da önemli geçitler vardır. Bunlar Gerçek Efceg, Şanıbayı Efceg, Dergevşu Efceg, Kakkedurı Efceg, Kurttatı Efceg, Mijurı Efceg, Jigudı Efceg, Kajatı Efceg, ve Kazatficek Efceg
 

Kuzey Osetya-Alanya’daki vadileri birbirine bağlayan bu geçitlerin yükseklikleri 2000 m’nin üzerindedir.
Kuzey Osetya-Alanya Vadileri (Doğudan batıya doğru): Arvı Kom (Kom İronca ‘vadi’ demektir), Şanıbayı Kom, Dergevşı Kom, Kurtatı Kom, Kubanı Kom, Narı Kom, Kaşarayı Kom, Alagiri Kom ve Digurı Kom.

Bu vadilerdeki topraklar tarıma ve hayvancılığa elverişli olup, yamaçları ormanlarla kaplı suları ise gözyaşı kadar berraktır. Çok sayıda akarsu derin vadiler içinden geçerek kuzeye doğru akar, Terek ve Sunja ırmaklarına dökülür.

Kuzey Osetya-Alanya akarsuları (Doğudan batıya doğru): Şunşayı Don (Don İronca su demektir), Terçi Don (Terek Nehri), Gizel Don, Fiyag Don, İri Don ‘Ardon’, Vurş Don ve İrefi Don.

 

Ayrıca dünyanın en kısa akarsuyu 30 m uzunlukta olup, Kurtatı Kom’da (Kurtatı Vadisinde) bulunmaktadır.
Bu saydığımız akarsularla Kuzey Osetya-Alanya’nın tarıma elverişli arazisinin hemen hepsi sulanabilir durumdadır.
Kuzey Osetya-Alanya, çeşitli hastalıklara iyi gelen şifalı suları ile de ün kazanmıştır. Bunlar muhtelif vadilere yayılmış olup adetleri 250 kadardır.
Yükseltiye göre yağış miktarı artar ve iklim de sertleşir.
Coğrafi Konum ve İklim
Rusya Federasyonu’nun federe birimi olan Kuzey Osetya-Alanya Cumhuriyeti Kafkas Ana Sıradağı’nın kuzey yamacıyla ona bitişik eğik düzlüklerde ve Orta Terekboyu’nun bir kısmında (Mozdok ilçesi) bulunmaktadır. Yüz ölçümü 7971 km kare, nüfusu 678,2 bin kişi, nüfusun yoğunluğu 1 km kare üzerine 140 kişidir (Rusya genelindeki ortalama 8,6 kişidir).

 

Cumhuriyet güneyde Gürcistan, batı ve kuzeybatıda Kabarday-Balkar Cumhuriyeti, kuzeyde Stavropol Eyaleti, kuzeydoğuda (Mozdok ilçesinin doğu kenarında) Çeçenistan Cumhuriyeti, doğuda İnguşetya Cumhuriyetiyle sınırdaştır.

 

Cumhuriyetin güneyindeki yüksek dağlık bölgesinden doğu-batı istikametinde Rusya Federasyonu’nun Gürcistan’la olan 171,6 kilometrelik devlet sınırı geçmektedir.

 

Kuzey Osetya-Alanya Cumhuriyeti’nin güneyini 4000 metreyi aşan Ana (Suayırıcı) ve Yan sıradağları işgal etmektedir (4780 metrelik Cimara Dağı cumhuriyetin en yüksek noktasıdır). Cumhuriyetin merkez bölümünü Oset Eğik Ovası oluşturmakta, bu ovanın kuzeyinde alçak Sunja ve Terek Sıradağları, onların ötesinde de Mozdok Düzlüğü bulunmaktadır. Yüksek dağlık bölümünü büyük eğimiyle güney-kuzey istikametini izleyen güzel manzaralı ve eskiden yoğun nüfuslu olan boğazlar kesmektedir: Daryal, Dargavs, Koban, Kurtat, Alagir, Kasara, Tsey, Digor vs. Bu boğazlarla onların yan kollarından buzullar ve karlarla beslenen çok sayıdaki dağ çay ve derelerinin yatakları geçmekte, dağlardan çıkışta birleşen bu çaylar Terek (uzunluğu yaklaşık 600 km), Uruh (104 km), Ardon (101 km), Kambileyevka (99 km), Gizeldon (81 km) gibi suyu bol olan nehirleri meydana getirmektedir. Kuzey Osetya’nın bütün nehirleri Terek havzasına aittir.

 

Genelde ılıman kara iklimi hakimdir. Mozdok Düzlüğü’nde iklim kuraktır, sıksık sıcak kuru rüzgarlar eser; ortalama sıcaklık ocak ayında C -4,3, temmuz ayında C +24 derece, ortalama yıllık yağış seviyesi 400-450 milimetredir. Çok çeşitli olan toprak örtüsü dağ-çayır, dağ-çayır çernozem, alkalileşen çernozem, Önkafkas karbonat çernozem vs. toprak tiplerinden ibarettir. Bitkiler alemi step çeşitlerinden süb-alpik ve alpik çayırlara mahsus türlerine kadar değişen otların zenginliğiyle dikkati çekmektedir. Cumhuriyetin topraklarının %22’si ormanlarla kaplıdır; kayın başta olmak üzere (tüm ormanlık alanlarının %61’i) gürgen, ıhlamur, kızılağaç, dişbudak, akçaağaç, meşe gibi cinslerden müteşekkil geniş yapraklı ormanlar hakimdir; ayrıca, yabani meyva ağaçları ve çalılıklar, dağlar arası çukurluklarda ise çam ve huş ağaçları çoktur.

 

Hayvanlar alemi de çok çeşitlidir: cumhuriyetin faunasının “yerlileri” olan dağ koyunu, dağ keçisi, orman kedisi, yaban domuzu, karaca, ayı, kurt, tilki, tavşan, kayıntavuğu vs. yanısıra Avrupa bizonu, Tibet sığırı, geyik, Altay sincabı, rekun köpeği gibi hayvanlar iklime alıştırılmıştır. Tsey, Ardon ve Fiyagdon nehirlerinin yukarı kesimlerinde Kuzey Oset Milli Ormanı bulunmaktadır.

 

Kuzey Osetya-Alanya Cumhuriyeti geçenlerde Richter ölçeğine göre 8-9 derecelik deprem bölgeleri listesine dahil edilmiştir. Dağlarda sürekli çığlar, zaman zaman kaya düşmeleri ve taş-çamur selleri, dağlar önündeki düzlükte de her yıl tarım arazilerine ve yapılara önemli hasar veren dolu olmaktadır.

 

Endüstriyel mineraller: çinko, kurşun, bakır ve gümüş içeren çok madenli cevherler, dolomit, madensuları kaynakları. Petrol rezervleri keşfedilmiş, geleceği olan yatakların işletilmesine hazırlık yapılmaktadır.

About admin

Browse Archived Articles by admin

Related

Leave a Comment

Your email address will not be published.

istanbul escort