Nart Efsaneleri Sözlüğü (Osetçe) B.1

Categories: Mitoloji.

Ara 30, 2015 // By:admin // No Comment

ÆМБАРЫНГÆНÆН ДЗЫРДУАТ
 А
Адæг – зæххыкуыст кæмæй кодтой хæхбæсты, ахæм дзаума. Арæзт
у  хъæд  æмæ  уистæй. Хор-иу куы байтыдтой, уæд-иу  æй  уыйфæстæ
адæгæй  баластой.  Адæг  бамбæрзы  хоры  мыггаг,  муркæны  зæххы
къуыбæрттæ, æмæ слæгъзкæны хуымгæнд.
Дзылæу  тулдзбæлæстæ  рацагъта  ‘мæ  адæг  абыдта.  Лæппуйы
адæгыл авæрдта. Хуым баластой æмбойны.
Агъуындын – æмбæрзын. Агъуыст зæгъгæ, ахæм дзырд  дæр  цæуы
агъуындынæй. Агъуыст – уома æмбæрзт бæстыхай.
Ахæм  хæдзармæ  бацыд, æмæ йæ бын уыд авгæй,  йæ  фæрстæ  –
æргъæу, йæ сæр та уыд сæууон ыстъалытæй агъуыст.
Алдзæн – æмбисондæн, диссагæн, хæлæггагæн, Алдзæн-зæппадз –
уома, æмбисондæн чи баззад, ахæм зæппадз. Алдзæн-фæлм – диссаджы
фæлм. Алдзæн-фæттæ – æмбисондæн кæй хæссынц, ахæм фæттæ. Алдзæн-
дæсны  –  стыр  дæсны, æмбал кæмæн нæй, ахæм.  Фидыды  алдзæн  –
фидыды ‘фсонæй, фидыды нысанæн.
Нарты   Борæмæ  фæцæуон  фидыды  алдзæн,  стæй   йæ   хинæй
ныммардзынæн.
Азасыф  –  таурæгътæм  гæсгæ – мæрдтыбæсты  чи  зайы,  ахæм
зайæгой-сыф.  Уыцы  сыф уæлæуыл дæр зайы,  фæлæ  ‘рмæст  цыртыты
рæбын зæгъгæ дзурынц таурæгъгæнджытæй иутæ.
Алфæн  –  дзырды фидарæн, сæраппонд, сæрыл, номыл,  тыххæй.
Фидыды алфæн – фидыды уохыл.
Æз ардæм æрвыст дæн Нарт æмæ Чынты номæй. Загъд-заманамæ не
рцыддæн, фæлæ фидыды алфæн дæн.
Аргъуцкæнын  –  æфсæрмыкæнын,  лæгæн  аргъкæнын,  кадкæнын,
нымайын. Аргъуц – æфсарм.
Мах  нæртон  адæм  уæд уыдыстæм, æмæ нæ дзыллæ  аргъуц  куы
кодтой.
Арт  –  ам – схондур, зныгъ æмæ зынгцæгъдæн иумæ. Артгæнæн,
зынггæнæн, зынгхос.
Арт дæр ын нæй æмæ фæнык дæр – афтæ фæзæгъынц, йæ цæсгом чи
бахордта, æфсармыхъæстæ кæмæ нæй, ахæм адæймагæй.
Арт æмæ фæнык Уæдæрæгæн нал уыд.
Арыхъæхсад   –   арыхъсапонæй  æхсад,  уома  –   хæрзæхсад.
Арыхъсапон  зæгъгæ таурæгътæм гæсгæ, хуыдтой фынк чи кæны,  ахæм
цъæх  æлыг. Арыхъсапонæй адæм надтой сæхи дæр, æхсадтой  дзы  сæ
дзаума, сæ дарæс.
Аххæрæг  – царыл цæхгæрмæ цы хъæд æвæрд вæййы, уый, иннæтæй
ыставддæр.
Кард уыди аххæрæгмæ рæхыстæй баст.
Асгæл – алгъац, хæцæнджын тебæ.
Ацц – хъæддаг бабыз.

Æ
Æвдадзы   суадон  –  таурæгътæм  гæсгæ  –  алы  низтæй   чи
дзæбæхкæны, суанг ма мæрдтæй дæр чи здахы, ахæм суадон: удыхос.
Æвддаг  – авд уæладзыджы кæмæн ис, ахæм мæсыг, кæнæ  гæнах,
авд æддæгуæлæйы.
Æвзин – æвзистæй арæзт рон.
Æвицог  ран  –  цæуæг  кæм нæй, ахæм  ран,  æнæхæрд  бæстæ,
æдзæрæг быдыр.
Æгæндæг  хъæд  –  æвнæлд кæмæ нæма уыд,  бæлæстæ  арæх  æмæ
ставдæй   кæм   зайынц,  ахæм  хъæд,  саухъæд,   æмæхгæд   хъæд;
дзуарыхъæд.
Хъæд  та  ахæм уыд, æмæ дзы калмæн абырæн нæ уыди,  маргъæн
атæхæн – æгæндæг хъæд.
Æгъуыстаг   –  адæм  кæй  нæма  фехъуыстой,  ахæм   диссаг,
æмбисонды хабар.
Хъус-ма,  ног  фæлтæр, æз дын ракæнон Сырдоны  фæндырæй  нæ
рагон фыдæлты æгъуыстаджы кадæг…
Æдзæлы  нозт – донбеттырты поэт, адæймагæн цæлы  фынгыл  йе
фсис чи сæфта ‘мæ йæ æвронг чи кодта, ахæм нозт.
Æдзæнкард – хуымæтæджы кард.
Æзнæм – цалдæр мыггаджы иумæ.
Æлгъæнцъ – таурæгътæм гæсгæ – рæхойгæ дæр æмæ кæрдгæ дæр чи
кодта йæхи ‘гъдауæй, ахæм арц, сæрдасæнгонд.
Æлдзæн – хæлæг.
Мæ цардмæ мын алчи æлдзæнтæ кæны. Кæс: алдзæн.
Æлутон – ам – нозтæн дæр æмæ хæрдæн дæр ахъаз чи уыд,  ахæм
бæгæны. Иуæй-иу таурæгъгæнджытæ куыд дзурынц, афтæмæй та  æлутон
хоры  мыггаг  у,  æлгъæды хос. Æмбисонд-иу фесты  зæгъгæ  баззад
ныхас, æлутоны цур цы хоры хуымтæ зади, уыдон. Хорыкæрдзынæн дам
уæд, фыдæлты дуджы, лæг йæ цыппæрæм хай дæр нæ фæрæзта бахæрын.
Æмбонд  –  гæрæн, сисамад. Вæййы кауæй гæрæн, фæйнæгæй  æмæ
дурæй гæрæн дæр.
Æммид – уайтагъд иумæ, æвиппайды иумæ.
Дæлимонтæ дын æммид æрбатар ысты.
Æммыст  –  тæхуды, адæймаджы стыр бæллиц  чи  ‘вдисы,  ахæм
ныхас.
Æммыст, æмæ фынæй уæйыджы æртæ хъуыны мæхимæ к’ уаиккой!
Æмыджыр – лæгæн цалдæр усы куы вæййы, уæд уыцы устытæй иу.
Æнæзгъæ  – зæгъæн дæр кæмæн нæй, ахæм. Менæзгъæ хо –  уома,
йæ ном ысдзурын дæр кæмæн нæ уæндын, исты йыл куы ‘рцæуа зæгъгæ,
уый тæссæй, æрхъæцмæ кæуыл нæ хъæцын, уыцы хо.
Æнæномы сабат – уома никуы, никæд.
Уæд хæйрæг нымайы, нымайы, æмæ æнæномы сабат нæй æмæ нæй.
Æнæномы  сабат  ма-иу хуыдтой, хæзгул чи  нæ  дардта,  ахæм
сылгоймаджы.
Æрæф – ставд æндзалм.
Æууæнчыцъынды – æвдисæныцъынды.
Мæнæ мын æууæнчыцъындыйæн йæ худ радта.
Æрвадæг – æрвон адæг.
Райсомы  Сослан  хъæдмæ  ауади ‘мæ дыууæ  хъуазы  рацахста.
Æрвадæгыл цæ абаста.
Æрвгæнæн  – рагон ирон хъæдын гуыдыр. Таурæгъгæнджытæ  куыд
дзурынц,  афтæмæй  йын, йæ сусæг чи нæ зыдта, уымæн  бакæнын  нæ
куымдта.
Уырызмæг  ныггæнд-къæбицмæ ныццыди, федта дуар  –  æмæ  йыл
æрвгæнæн, æрмæрины йас.
Æрвдур  –  арвæй  цы  дур æрхауы, ахæм.  Йæ  фылдæр  хай  у
æфсæйнаг.  Уыцы ‘фсæйнаг ызгæ нæ кæны зæгъгæ дзурынц.  Нæ  рагон
фыдæлтæ дыз алы хæцæнгарз арæзтой. Иронау ма йын ис æндæр нæмттæ
дæр: æрвызгъæр, æрвнæмыг.
Æрвнæрæг – цуаноны топп.
Æргъонахъ – цуанон-куыдз.
Лæппу  дæр  дыууæ сызгъæрин хъулты ‘рцъыкласта,  æмæ  дыууæ
къуыдыркуыдзы æмæ дыууæ æргъонахъы агæпласта уыцы хъултæй.
Æрдамонгæ – Нарты цæджджинаг.
Æрдамонгæ  хæдзар – Нарты иумæйаг хæдзар, аст фисыны  кæмæн
уыд, сæ уынаффæ ‘мæ-иу сæ фæндтæ кæм кодтой, уыцы хæдзар. Нартæн
сæ  уынаффæ  Дæллаг  Нартæм уыд, уыцы  хæдзар  ма  Алæгаты  стыр
хæдзар, Нарты стыр чъырынхæдзар дæр хуыдтой. Уым, Дæллаг  Нарты,
уыд  сæ  ныхас дæр. Алæгатæ кæм цардысты, уыцы хъæуæн ма Фæснарт
хусдзæгат зæгъгæ, æндæр ахæм ном дæр уыд.
Æрдзæ  –  мин, рагон ирон нымадæй. Æрдзæсæдæ минтæ  –  уома
æнæнымæц бирæ.
Афтæмæй   минтæ,  æрдзæсæдæ  минтæ,  æрымбырдкодтой   æфсад
дæлимонтæ.
Æрдынæг – арвæрдын.
Фæттæ хурыл сæмбæлдысты, æмæ хур æрдынæг æркодта зæппадзыл.
Æрдыстон  –  æрдыныстон; æрдын, æрдынбос  æмæ-иу  фæттæ  цы
цæрмын агъуды æвæрд уыдысты, уый.
Æргъæу – зынаргъ дур, налхъуыт-налмас.
Æрмицауæй – уома куырмæджы, армæй агургæйæ.
Æрттигъ – фаты фындз, æртæ тигъы кæмæн уыд, ахæм.
Æртхос – æрцъыккысхон æмæ зныгъ иумæ.
Æруæз – сагты дзуг, сагты рæгъау.
Сагтæ æруæзтæй хызтысты.
Æрфæн – æрвон, таурæгътæм гæсгæ – æрвон бæхты мыггаг.
Æрфæныфæд  –  таурæгътæм гæсгæ – æрвон бæхы  фæд;  стъалыты
лæзгъæр арвыл.
Æссæкæнын – рухскæнын.
Бон æссæкодта, афтæ райгуырд Сæуæссæ, уома – сæумæрайсом.
Æстæмæй астмæ – уома, къуырийы ‘мгъуыдмæ.
Æфсадхъом  – йæ кармæ гæсгæ, йæ бон хæцын кæмæн  уыд,  ахæм
фæсивæд.
Нартæ  нæ  цæрын нæ уадзынц, нæ фылдæр фæцагъды, æмæ  дæуæй
хъуамæ ‘фсадхъом акæнæм.
Æфтæуцæг  – Нарт-иу бахъуыды сахатмæ сæ хотых, сæ хæцæнгарз
кæм дардтой, уыцы бынат.
Æхсар  æмæ  Æхсæртæг  æфтæуцæгмæ бацыдысты  ‘мæ  равзæрстой
хотыхтæ сæхицæн.
Нарты  хæцæнгарз цы хæдзары ‘фснайд уыдысты, уымæн ма  уыди
æндæр ном дæр: æфтауцдон.
Æхсæн – гал.
Æхсæвæрæг  –  хæрынæн чи бæззы, ахæм кæрдæджы мыггаг,  тынг
æхсырджын.
Æхсæрдзæлдзæг – æхсæры къох.
Æхсинæг  –  хъæддаг бæлон. Цæры хæхбæсты, й’ ахстæттæ  кæны
мæсгуыты ‘мæ къæдзæх-бæрзæндты.
Æхснарцъы – къутæрбæлас, кæнынц дзы йæхсыхъæдтæ.
Æхсниуæн – чысыл амайæн фæрæт.
Æхст – иу æхстæн цы топпыхос хъæуы, уый.
Æхсын – ифтындзинаг уæныг.
Æхсырфæмбал – кусарты хуылфыдзауматæй конд æмæ  тæнæг  фиуы
тыхт физонæг. Æхсырфæмбалæн ма ис æндæр ном дæр: æхсæмбал.
Æхсырфæфтауæн – бæрæгбон, кæнынц æй, хор куы ‘ркæрдынц  æмæ
йæ куы бафснайынц, уæд уыйфæстæ.
Æхцин  –  хæбизджын, уæливых – уома, къæйылфых,  фæнычы  нæ
фæлæ.

Б
Бардз – адæмы къорд, адæмы ‘мбырд, тыгуыр.
Лæгæты кæрон адæмы бардз фынæйкодтой тæккæ фæндаджы был.
Барз – рагон ирон дзырд, амоны: уæлвæз.
Бæндæнæлвæстытæй  хъазт – нæртон хъазт, лæгты  хъазт.  Уыцы
хъазт ныр дæр ма фæкæнынц хæхбæсты.
Бæрцбæрц  – банымайæн кæмæн нæй, ахæм бирæ, æнæнымæц  бирæ.
Уæрхæг цыл ысхæцыд, фæлæ бæрцбæрцыл кæм фæтых уыдаид.
Бæх – даргъ хъил.
Беркæф  –  денджызы  чи  цæры, ахæм  ыстыр  кæф.  Беркæф  –
таурæгътæм гæсгæ – йæ лæппынты цасдæр рæстæг æхсырæй фæхæссы.
Батырадзмæ йæ мадырвадтæлтæ беркефтæ ‘рбакодтой.
Бецау  –  рагон  ирон дзырд, мæгуырæг зæгъгæ,  ахæм  дзырды
синоним; æнамонд, тæригъæддаг.
Бузнаг – хъæддаг хуы.
Кæрæдзиуыл  цæ ‘рцъыкласта дыууæ хъулы, æмæ цæ  иу  дынджыр
бузнаг алиуырдта.
Бурæмæдз – ныхасæн, æндадзæн, сасм.
Мæ  бæхы  авд  хатты  стулынкодтон  ызмисы,  бурæмæдзæй  йæ
байсæрстон.
Бурæнæлфыс – йæ фæсхъустæ бур кæмæн ысты (бурæнæлфыс дæр æй
уымæн  хонынц), кусартæн-иу буцдæрæн кæй æвзæрстой, ахæм нæлфыс.
Куы  йæ  сфыцынц, уæд йæ фыд ыснæрсы, æмæ йæ бæркад бирæ  у,  йæ
дзидза – хæрзад æмæ ахадæн.
Быгъдуан – æвджид, бæрн.
Нартæн быгъдуаны хъомгæс хъуыд, æмæ та Сосланы хал ысхаудта
фос фæхизын.
Бынвæндаг – зæххы бынты фæндаг.
Бырц – хохы цыргъ, айнæджы тигъ.
Хæхты  бырцытæй ивазныдæргъæн къæйтæ ‘фтыдтой  æмæ  цагътой
æфсæдты.

Г
Галгæф – денджызы чи цæры, ахæм ыстыр кæф.
Араст  и Хæмыц Донбеттыртæм, бахæддзæ, кæсы æмæ доныбыл  сæ
фæллад уадзынц цалдæр галгæфы.
Галуан – фидæрттæгонд гæнах, йæ систы топпуадзæнтæ арæзт.
Гæбæт – чысыл лалым.
Гæбына – мит, тæнæг æмбæрзт куы ракæны, уæд уый; халас.
Гæлхур – æгуыдзæг, æнæсæрæн æмæ тæппуд.
Гæрæ  – гæдывад æмæ мæнгард, сылгоймæгты фæдыл чи зилы  ‘мæ
цæ чи сайы, ахæм лæг.
Глази – æрттиваг зæлдаг хъуымац, зынаргъ æндæхтæй уæфт.
Гоцъоби – чысыл дурын.
Гуз – æнгузы цъар, цъæх ма куы вæййы, уæд.
Мæнæ  гуз  батайынкæн доны. Стæй дзы дæхи  ныннай,  æмæ  дæ
буарыл сау цъар рауайдзæни.

Д
Дагъ – хохы цъасс.
Дарæнгъæу  –  æфсæддон  адæм-иу сæ  фæллад  ысуадзынмæ  кæм
æрынцадысты, сæхъхъис халагъудтæ-иу кæм равæрдтой, ахæм ран.
Дæлæндыгон  –  хæххон хæдзары-иу, æндыджы бын,  рæхыстæ  цы
хъæдыл ауыгъд уыдысты, уый.
Дæркъ – афонæй раздæр цы хъуг (сæгъ, фыс) ныззайы, уый.
Гуыбын дæргъыл дæр нæ зыны, фæлæ æнæнхъæлæджы ныззайы.
Дондзых  –  нуазыны  дон кæцæй истой,  уыцы  ран;  донисæн,
донгуырæн.
Дудæгвад – ам – хæлиувад.
Сослан дудæгвад уыд.

Дз
Дзагдар – уырдыгыстæг.
Дзамбасбæх – йæ син кæмæн фелвæсы, ахæм бæх; къуылых бæх.
Дзахана – ирон аргъæуттæ ‘мæ кадджыты – зындон.
Дзуарка-цæу – йæ сыкъатæ дзуарæвæрд кæмæн ысты,  ахæм  цæу;
дзуджы раздзог.
Дзуарка-цæуы фæстæ цы хай фæцæуы дзугæй, уый радтут Нартæн.
Дзындзæрду – ногдзыд хъуын, мыстхъуын.
Денджызмæ йæ баласта бæхы, æмæ йæ афтæ цынадта, æмæ йын  йæ
дзындзæрду ысзынынкодта.

З
Залдзæг – цæгтæй арæзт æфсæн хæдон.
Залтымит  –  тайгæ  чи нæ кæны, ахæм мит. Таурæгътæм  гæсгæ
залтымит ыстыр тъыфылтæй уары, æмæ уалдзæг куы ‘рбалæууы, уæддæр
нал фæтайы.
Æнусыцъитийæ залтымит фæфылдæр.
Згъæруат  –  арвæй цы згъæрдур хауди, уыдон кæм  æфснайдтой
æмæ ‘фсæн хæцæнгарз кæм дардтой, ахæм ыстыр къæбиц-æфтауцдон.
Æхсар æмæ Æхсæртæг Быценæгты згъæруатмæ бацыдысты.
Зиллон – æвдузæн
Æз  зынг фестдзынæн, æмæ зиллæттыл атулдзынæн, ысфæлмæн  цæ
кæндзынæн.
Змур – хылкъахæг, сонтмæстыгæр æмæ зæгъдаргом.
Зныгъæг  –  фæттæ  иугæндзон  тæвдæй  кæм  фæлæууынц,  ахæм
фатдон.
Зыбыттаг – зыбытыиунæг, хæрзиунæг, бынтыбыны иунæг.
Уæд  иу  зæронд, зыбыттаг зæронд, размæ рацыд, дзуры Уæрхæг
æмæ Уæрхтæнæгмæ…

И
Изæры бон – зæронды бон
Цалынмæ хур адæмы тава… уæдмæ цæрæд æгъдауджынæй йæ изæры
бонмæ.
Иннабонæй-иннабонмæ – уома къуырийы бонмæ.
Искæйон – цагъайраг.
Гуымиртæн æмæ уæйгуытæн Нарты чындзытæ искæйонтæ сысты.
Ифтыгъдтытæ – цуанæтты ‘взагыл – ифтыгъд хæцæнгарз, фат æмæ
‘рдын.

Й
Йемылæг – усгуры кары чи ис, ахæм лæппу-лæг.
Йемылыкк – фыдздзаг хатт саргъ кæуыл сæвæрынц, ахæм байраг;
байраг-бæх.

К
Кайын – ныхилын, æвналын, æвастæй райсын.
Мæ уыгæрдæн мын кайыс.
Кæубыл  фæци  –  уома йæ скæуынмæ бирæ  нал  хъуыд.  Кæубыл
зæгъгæ фæзæгъынц, йæ кæуын йæ былалгъыл чи дары, ахæм адæймагæй.
Уæнгхор  кæй хуыдтой, уый йæ цæссыгтæ ‘руагъта,  Æрмхор  та
кæубыл фæци.
Камари,  камарирон – сылгоймæгтæ кæй дардтой,  ахæм  æвзист
рон, сызгъæрин доны тылд.
Кæраз  –  цыппар рон цæджындзыл арæзт тапка, йæ  сæр  вæййы
кауæй кæнæ фæйнæджытæй æмбæрзт. Мæнгагъуыст дæр ма йæ хонынц.
Кæразимаг  –  афтæ  хуыйнынц  кусарты  цалдæр  фæрсчы   ‘мæ
риуыстæг иумæ.
Кусарты кæразимаг фæрсчытæй дын физонæг.
Куыдвæд кæны – уома йæ кæуынæй не нцайы.
Æз агурын авд æфсымæры. Сæ мад уæлæуыл куыдвæд кæны, æмæ йæ
тæригъæдæй дуртæ скъуыйынц.
Куыр – æнæхост уæныг, æнæрдызт, æнæдзæбæхгонд богъа.
Нартæ  куыры  рауагътой, уый сызнæт  и  æмæ  Батырадз  йемæ
сыкъайæ <уома йæ сæрæй> схæцыди, балхъывта йæ сисрæбынмæ.
Куырдадзы арынг – куырд-иу кусгæ-кусын дон кæм дардта, ахæм
арынг.
Йæ  мæлæт у афтæ: æртæ фаты сараз, куырдадзы арынг  райсомы
æртæхæй байдзагкæн.
Куырдадзы къуз – куырдадзы куынцгом.
Куырдалæгон  райсомы  æрцыты  цъæлтæ,  хæцæнгæрзты   цъæлтæ
амбырдкодта ‘мæ цæ куырдадзы къузы бакалдта.
Куырсаг – æнæрдызт саг.
Куырыс  –  ирон таурæгътæ ‘мæ æмбисæндтæм гæсгæ – цавæрдæр,
зонгæ дæр æй ничи кæны, ахæм æнахуыр бæстæ. Ногбон æхсæв дам алы
хин   æмæ  кæлæнгæнæг  куырысдзау  фæцæуынц  уыцы  бæстæм.   Æмæ
‘рхæссынц уырдыгæй адæмæн афæдзваг хорз æмæ фыд.
Куырысмæдзог, куырысдзау – хæйрæг, кæлæнгæнæг. Сом  цы  фыд
æмæ  цы  хæрзтæ  бавзардзысты  адæм,  куыд  аивдзæн  æрдз,  куыд
æрзайдзысты  фидæнмæ  хортæ – æппæт уыдон рагагъоммæ  чи  зыдта,
ахæм.
Курдæвиц цын ныккодта – уома цæ ныццагъта, бындзагъд.
Курдиат  – адæймаг æрдзæй кæй рахæссы, ахæм ыстыр  миниуæг,
фарн. Нартæм Хуыцауæй курдиат уыди, фæзæгъынц, уома-иу, Хуыцауæй
цы куырдтой, уый цын-иу радта.

Къ
Къалабæлас – æдкъалиутæ бæлас.
Урссæр гуымир авнæлдта ‘мæ къалабæлас æд уидæгтæ срæмыгъта.
Къахнайкодтой, уома найкодтой сæ къæхтæй.
Мусы Сæкæфæджы æртæ фырты къахнайкодтой.
Къахындзæг – афтæ фæзæгъынц бæх, кæнæ саг, кæнæ æндæр  исты
фос йæ къæхтæй радыгай зæхмæ куы февналы, уæд уымæй.
Уагуадзæн  афон  саг  араст и, æмæ иу къæйыл  ыслæууыд  æмæ
къахындзæг райдыдта йæ сæфтджытæй.
Къæбæлтæйхъазт  – ацы хъазт ныр дæр ма кæнынц  хохы.  Дыууæ
лæджы  сбадынц  зæххыл,  сæ  къæхтæ кæрæдзимæ  сбыцæукæнынц  æмæ
къæбæлыл алчи йæхирдæм ахæцы. Зæххæй чи расты, уый фембылд.
Ноджы  ма  цæм  уыди  æндæрхуызон хъæзтытæ  дæр:  уæхсчытæй
быцæухæст, къæбæлтæйхъазт, армæйхæст, дурæппарын.
Къæзмыс – рагзаманты-иу топхос кæм дардтой, ахæм дзаума.
Къæйтæн – бæхы гуыбын куы сриссы, æмæ тæнæг ку’ ацæуы,  уæд
уый.
Уæд  бæхы гуыбын ысгуыргуыр кодта, æмæ фæкъæйтæн. Айдзæгъта
йæ къæйтæн. Уырызмæджы урс куырæт къæйтæнæй нал зынд.
Къæмбыр – айнæджы тигъ.
Къобола  – цæвæнгарз; тымбылгонд сæр кæмæн ис, ахæм  ыставд
лæдзæг.
Къулбадæг – ам – фæныкгуыз, хæдзарæй æддæмæ ракæсын  чи  нæ
уæнды, ахæм лæппуйæ.
Къусбын  –  кæрдæджы мыггаг, маргхъæстæ. Зайы фæндаггæрæтты
‘мæ  быдырты. Лæг дзы сæрзилæджджын-æмæ дзæгъæлтæ кæны – хæрынæн
нæ бæззы.
Нуазынц,  æмæ  æртæ  ‘фсымæры  расыг  байдыдтой,  стæй  цын
къусбыны  хус сусæгæй сæ нуазæнты ныккодта Сослан,  æмæ  цын  æй
бадардта. Сæрра сты æфсымæртæ ‘ртæйæ дæр.
Къусæг – й’ арæзт къусы хуызæн кæмæн у, ахæм ыстыр дур,  йæ
бын  мидæгæй дзыхъхъытæгонд. Зынг-иу авæрдтой уыцы дурыл, æмæ-иу
афтæмæй хордтой ард рагзаман зæронд Ирыстоны.
Къухдзæг  –  найгæнгæйæ  мусы къæбæлыл  цыбырбаст  цы  стур
вæййы, уый remplacer le viagra.
Къухдзæджы баст дын ныккæндзынæн.
Къуымыхцы – чысыл цыхт.

Л
Лæгдон  –  ам – уазæгдон, уазджыты уат. Лæгдонмæ  ахизут  –
уома уазджыты уатмæ ахизут.
Лæгæгъдæг  –  рагон ирон хæдзары – лæгты фарс. Ирон  хæдзар
лæгты фарс æмæ устыты фарсыл дихкодта.
–   Лæм  –  цъыфдзаст  ран,  цъæх-хъуына  чи  сæвæры,   æмæ
хъамылгæрдæг арæхæй кæм зайы, ахæм ран.
Ракасти Сослан, æмæ й’ астæумæ лæмы лæууы, йæ разы тæвдæй –
хъæбысыдзаг тымбыл дур.

М
Мæрдæвдадз – тæфæрфæс, мæрдæгъдау.
Цаппары   дыууæ  кæстæр  фырты  Нарты  Сыбæлцимæ   сæ   тых
æвзæрстой,  æмæ  сæ сæртæ бахордтой, æмæ мах ныр  уыдонмæ  цæуæм
мæрдæвдадзы.
Мæрдзытæф – мæрдон тæф.
Уым  федтой хистæр гуымиры мард. Мард сау-сауидæй зынди ‘мæ
мæрдзытæф калдта.
Мæрдзырухс – мæнгрухс.
Дæлимонтæ барæй сæ мæрдзырухс ахуыссынкодтой, æмæ цæ  Нартæ
нал уыдтой.
Мæсгæн  – мæсыджы бын цы уæрм вæййы, уый; арф уæрм,  къахт,
хъоргъ.
Ныффæлдæхтой   мæсгæныл  къæй,  æмæ   та   талынг   мæсгæны
баззадысты Уæрхæг æмæ Уæрхтæнæг.
Мæсæлæйкæнын – тæфæрфæскæнын.
Фæлæ уæддæр Сатанамæ бацæуон мæссæлæйкæнынмæ.
Мæстæлгъæд – æгæр маст, æгæр зæрдæрыст.
Маргъуыз æрвылбон цыди уæзæгмæ. Фæсагъæс-иу кодта, стæй та-
иу мæстæлгъæдæй ныххауди йæ хуыссæны.
Мæстхæл – тыхджын маст, ыстыр азар.
Тынг мæстхæл байдыдта мæликк, æмæ дзуры Батырадзмæ…
Мæсыги-мæсыг – уома иу мæсыгæй иннæ мæсыгмæ.
Ацæут,  æмæ  цæ  мæсыги-мæсыг ратæрбатæр фæкæнут,  стæй  цæ
фæстæмæ æрыздахут, æмæ цæ Сосланы зачъеты куыд амарат.
Мæсыджы тара – чысыл тыргъгонд мæсыгæй ракæсæны.
Мигæнæн  –  ам,  фæсномыгæй – хъримаг топп, хъусхос-иу  кæм
ныннадтой ифтындзгæйæ, ахæм хæцæнгарз.
Милмæ æхст – нысанмæ æхст.
Мустучъи – тымбылкъух
Ахæм тыхгæнæг æрцæуы; й’ ас – мустучъийы йас, йæ тых – арвы
цæхæр.
Мыдзыра – хæцæнгарз, кард æмæ джебогъ иумæ.
Мыцъæ – алы ‘рттывд чи кæны, ахæм æхсондуры мыггаг; зынаргъ
дур.

About admin

Browse Archived Articles by admin

Related

Sorry. There are no related articles at this time.

Leave a Comment

Your email address will not be published.

istanbul escort